සාම සාකච්ඡා සඳහා වන එක්සත් ජනපද යෝජනාවකට ඉරානය ලබා දුන් ප්රතිචාරය ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පසුගිය [10] ඉරිදා දින ප්රතික්ෂේප කළේය. මේ හරහා ඉරානයට සහ ලෙබනනයට පුළුල් හානි සිදු කරමින්, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) නාවික ගමනාගමනය අඩපණ කරමින් සහ ගෝලීය බලශක්ති මිල ගණන් ඉහළ නංවමින් සති 10ක් පුරා පවතින ගැටුම ඉක්මනින් අවසන් වනු ඇතැයි පැවති බලාපොරොත්තු සුන් වී ගියේය.
සාකච්ඡා නැවත ආරම්භ කිරීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් එක්සත් ජනපදය යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කර දින කිහිපයකට පසු, ඉරානය සිය ප්රතිචාරය ඉරිදා ප්රකාශයට පත් කළ බව ඉරාන රාජ්ය රූපවාහිනිය පැවසීය. එම ප්රතිචාරය මගින් විශේෂයෙන්ම ලෙබනනය ඇතුළු සියලු පෙරමුණුවල යුද්ධය අවසන් කිරීම සහ අවහිර කර ඇති හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා සිදුවන නාවික ප්රවාහනයේ ආරක්ෂාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කර තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, ඉරාන යෝජනාව නිකුත් වී පැය කිහිපයක් ඇතුළත, ට්රම්ප් සමාජ මාධ්ය සටහනක් මගින් එය බැහැර කිරීමට පියවර ගත්තේය.
“I don’t like it — TOTALLY UNACCEPTABLE,”මෙන්න එම පුවත් වාර්තාවේ ඉතිරි කොටසේ සිංහල පරිවර්තනය:
“මම මේකට කැමති නැහැ – මෙය කිසිසේත්ම පිළිගත නොහැක්කක්” යනුවෙන් වැඩිදුර තොරතුරු
සඳහන් නොකරමින් ට්රම්ප් සිය ‘Truth Social’ ගිණුමේ සටහන් කර තිබුණි. එක්සත්
ජනපදය සහ ඉරානය එකඟතාවකට පැමිණීමට අපොහොසත් වීමත් සමඟ ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල
බැරලයකට ඩොලර් 3කින් ඉහළ ගියේය.
ඉරානයේ යෝජනාවට යුද හානි වෙනුවෙන් වන්දි ලබා දීමේ ඉල්ලීමක් සහ හෝමුස් සමුද්රසන්ධිය සම්බන්ධයෙන් ඉරානයේ ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ අවධාරණයක් ඇතුළත් බව එරටරාජ්ය මාධ්ය වාර්තා කළේය. එමෙන්ම එක්සත් ජනපදය පනවා ඇති නාවික අවහිරතා ඉවත් කරන ලෙසත්, තවදුරටත් ප්රහාර එල්ල නොකරන බවට සහතික වන ලෙසත්, සම්බාධක ඉවත් කර ඉරාන තෙල් අලෙවියට පනවා ඇති තහනම අවසන් කරන ලෙසත් එමඟින් ඉල්ලා ඇති බව අර්ධ රාජ්ය ‘තස්නිම්’
(Tasnim) පුවත් ඒජන්සිය පවසයි.
ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩපිළිවෙළ වැනි වඩාත් මතභේදාත්මක කරුණු සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡාආරම්භ කිරීමට පෙර, දැනට පවතින සටන් අවසන් කළ යුතු බවට එක්සත් ජනපදය යෝජනා කර තිබුණි.
ඉරානය සතු ඉහළ මට්ටමින් සාන්ද්රණය කළ යුරේනියම් ප්රමාණයෙන් කොටසක් තනුක කිරීමටත්,ඉතිරි ප්රමාණය තෙවන රටකට මාරු කිරීමටත් ඉරානය යෝජනා කළ බව ‘වෝල් ස්ට්රීට් ජර්නල්'(Wall Street Journal) පුවත්පත නම සඳහන් නොකළ මූලාශ්ර උපුටා දක්වමින් වාර්තා කළේය.
යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් මැදිහත්කරු ලෙස කටයුතු කරන පකිස්ථානය, ඉරාන ප්රතිචාරය එක්සත් ජනපදය වෙත යොමු කළ බව පකිස්ථාන නිලධාරියෙකු පැවසීය.
මෙම සතියේ ට්රම්ප් චීනයේ සංචාරය කිරීමට නියමිතව ඇති අතර, ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදයක් ඇති කර ඇති සහ ලෝක ආර්ථිකයට වර්ධනය වන තර්ජනයක් එල්ල කරන මෙම යුද්ධයට තිත තැබීම
සඳහා එල්ල වන ජාත්යන්තර පීඩනය ද ඉහළ යමින් පවතී.
යුද්ධයට පෙර ලෝක තෙල් සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් රැගෙන ගිය පටු හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ඉරාන නොවන නෞකා ගමනාගමනය ටෙහෙරානය විසින් බොහෝ දුරට අවහිර කර ඇති අතර,එය මෙම යුද්ධයේ ප්රධාන පීඩන ලක්ෂ්යයක් ලෙස මතු වී තිබේ.
ඉරානයට එරෙහි සටන් මෙහෙයුම් අවසන් දැයි විමසූ විට, ඉරිදා විකාශය වූ ප්රකාශයකදී ට්රම්ප් මෙසේ පැවසීය: “ඔවුන් පරාජය වී ඇත, නමුත් එයින් අදහස් වන්නේ ඔවුන්ගේ ක්රියාකාරකම් අවසන් වී ඇති බව නොවේ.”
