ශ්රී ලංකාව තුළ ඉතා ළාබාල වයසේ පසුවන දැරියන් මව්වරුන් බවට පත්වීමේ හෙවත් යොවුන් වියේ ගැබ්ගැනීම් වාර්තා වීම ඉහළ යමින් පවතින බව පොලිස් මාධ්ය කොට්ඨාසය විසින් 2026 මැයි 16 වන දින නිකුත් කරන ලද නිවේදනයක දැක්වේ. මෙය දරුවන් මෙන්ම දෙමාපියන් ද දැනුවත් කිරීමේ කාලීන වැදගත්කම දැඩිව සිහිගන්වන තත්ත්වයක් බව එම නිවේදනයේ සඳහන් වේ.මෙම ගැටලුව සඳහා බලපාන ප්රධාන සමාජ විද්යාත්මක සාධකයක් ලෙස පවුල් තුළ ඇති චිත්තවේගීය බැඳීම් ක්රමයෙන් පිරිහී යාම හඳුනාගෙන ඇත. බොහෝ දෙමාපියන්ගේ කාර්යබහුල ජීවන රටාව හේතුවෙන්, තම දියණියන්ගේ එදිනෙදා ජීවිතය, රුචිකත්වයන්, ගැටලු සහ චිත්තවේගීය අවශ්යතා තේරුම් ගැනීමට ප්රමාණවත් කාලයක් වැය කිරීමට ඔවුන්ට නොහැකි වී තිබේ.
නිවස තුළින් නිසි ආදරය සහ අවධානය නොලැබෙන විට, සමහර තරුණ දැරියන් පවුලෙන් පිටත පුද්ගලයින්ගෙන් ආදරය, රැකවරණය සහ අවබෝධය අපේක්ෂා කරන බව පොලිස් ස්ථාන වෙත ලැබෙන පැමිණිලි මගින් පෙනී යයි. බොහෝ අවස්ථාවලදී, තම දෙමාපියන්ගෙන් දුරස් වන දැරියන් චිත්තවේගීය සහයෝගය සඳහා විකල්පයක් ලෙස ජංගම දුරකථන සහ සමාජ මාධ්ය වෙත යොමු වීමේ ප්රවණතාවයක් පවතී. මෙවැනි නීතිවිරෝධී සහ අකල් ගැබ්ගැනීම් හේතුවෙන් දැරියකගේ අධ්යාපනය කඩාකප්පල් විය හැකි අතර, ඇයගේ ළමා කාලය අහිමි වී අනාගත අපේක්ෂාවන්ට ද එයින් ස්ථිර හා විනාශකාරී බලපෑමක් එල්ල විය හැකි බව පොලිසිය අවධාරණය කරයි. මෙම අවාසනාවන්ත තත්ත්වයන්ගෙන් දියණියන් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා, දෙමාපියන් සහ භාරකරුවන් තම දරුවන් කෙරෙහි කොන්දේසි විරහිත ආදරය, අනුකම්පාව සහ චිත්තවේගීය සහයෝගය දැක්විය යුතු බවට දැඩිව උපදෙස් දෙනු ලැබේ. දරුවන්ට මුහුණ දීමට සිදුවන ඕනෑම දුෂ්කරතාවයක් හෝ නුසුදුසු බලපෑම් පිළිබඳව ආරක්ෂිතව සහ නිදහසේ සාකච්ඡා කළ හැකි පරිසරයක් නිවස තුළ නිර්මාණය කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මීට අමතරව, ඔවුන් සමාජ මාධ්ය සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් වේදිකාවල සන්නිවේදනය කරන පුද්ගලයින් පිළිබඳව නිසි මඟ පෙන්වීමකින් යුතුව අවධානය යොමු කළ යුතුය.
දරුවන්ගේ හදිසි චර්යාත්මක වෙනස්වීම්, අධ්යාපනය කෙරෙහි ඇති උනන්දුව අඩුවීම, ජංගම දුරකථන සහ අන්තර්ජාලය අධික ලෙස භාවිතා කිරීම හෝ රහසිගතව කටයුතු කිරීමට උත්සාහ කිරීම වැනි ලක්ෂණ පිළිබඳව දෙමාපියන් විමසිලිමත් විය යුතු අතර, එවැනි සලකුණු නිරීක්ෂණය කළහොත් විවෘතව සාකච්ඡා කර සුදුසු මඟ පෙන්වීම් ලබා දීම වැදගත් වේ. තරුණ දැරියන් ද සමාජ මාධ්ය වගකීමෙන් යුතුව භාවිතා කළ යුතු අතර, ෆේස්බුක් (Facebook), ඉන්ස්ටග්රෑම් (Instagram) හෝ වට්ස්ඇප් (WhatsApp) වැනි වේදිකා හරහා මුණගැසෙන නාඳුනන පුද්ගලයින් කෙරෙහි විශ්වාසය නොතැබිය යුතුය. එසේම, නාඳුනන පුද්ගලයින් සමඟ තම පුද්ගලික තොරතුරු, ඡායාරූප හෝ වීඩියෝ බෙදාගැනීමෙන් වළකින ලෙසට ද උපදෙස් ලබා දී ඇත. යම් ගැටලුවක්, තර්ජනයක්, බියක් හෝ අවිනිශ්චිතභාවයක් ඇති වුවහොත් එය සඟවාගෙන නොසිට, වහාම තම දෙමාපියන්, පාසලේ විදුහල්පති, ගුරුවරුන් හෝ වෙනත් විශ්වාසවන්ත වැඩිහිටියෙකු ඒ පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.
අවධානයෙන් සිටීම සහ විවෘත සන්නිවේදනය පවත්වා ගැනීම මගින් දරුවන්ට එරෙහි අපරාධ වළක්වා ගැනීමටත්, අනවශ්ය යොවුන් ගැබ්ගැනීම් අවදානම අඩු කිරීමටත් පවුල්වලට හැකි වේ. යම් අපයෝජනයක්, සූරාකෑමක් හෝ හානියක් සිදුවුවහොත්, ඒ පිළිබඳව ළඟම ඇති පොලිස් ස්ථානයට හෝ 119, 118, 109 හෝ 107 යන හදිසි ඇමතුම් අංක වෙත දැනුම් දෙන ලෙස ශ්රී ලංකා පොලිසිය දෙමාපියන්ගෙන් සහ දරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
